Το ΤΕΕ να πάρει θέση ενάντια στο ν/σ που ιδιωτικοποιεί το νερό από την «πίσω» πόρτα

Ως ΑΡΑΓέΣ καταθέσαμε το παρακάτω κείμενο στη ΔΕ του ΤΕΕ στις 21/07 με σκοπό να πάρει το ΤΕΕ θέση ενάντια στο σχέδιο νόμου για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης:

Πρόταση για απόφαση ΔΕ ΤΕΕ για τη διαφύλαξη του δημόσιου χαρακτήρα του νερού

Η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ, με βάση τις προηγούμενες αποφάσεις της (Α12/Σ9/2022 και Α58/Σ3/2025) για την προστασία του δημόσιου χαρακτήρα του νερού, τη διασφάλιση της καθολικής πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης και την ανάγκη ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδατικών πόρων προς όφελος της κοινωνίας, εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στο σχέδιο νόμου για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης.

Η ΔΕ του ΤΕΕ αναγνωρίζει ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν πολλές ΔΕΥΑ είναι υπαρκτά και σοβαρά. Η λειψυδρία, η κλιματική κρίση, οι απώλειες των δικτύων, η υποστελέχωση, το αυξημένο ενεργειακό κόστος και οι σημαντικές επενδυτικές ανάγκες απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις και ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο διαχείρισης των υδάτων. Ωστόσο, το προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν αποδεικνύει ότι η υποχρεωτική μεταφορά των υπηρεσιών ύδατος στις ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ αποτελεί την αναγκαία ή αποτελεσματικότερη λύση για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Δεν συνοδεύεται από επαρκή οικονομοτεχνική τεκμηρίωση, δεν παρουσιάζει συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών μοντέλων ούτε αντιμετωπίζει τις βασικές αιτίες που οδήγησαν πολλές ΔΕΥΑ στη σημερινή δυσχερή κατάσταση, όπως η χρόνια υποχρηματοδότηση, η υποστελέχωση και η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους. Αντίθετα, δεν αποδεικνύει ότι η συγκέντρωση των υπηρεσιών θα βελτιώσει την ποιότητα, την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητά τους.

Η επιλογή της υποχρεωτικής ενσωμάτωσης των ΔΕΥΑ σε δύο εισηγμένες ανώνυμες εταιρείες συνιστά ουσιαστική μεταβολή του σημερινού μοντέλου διαχείρισης και μορφή έμμεσης ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών ύδατος, καθώς μεταφέρει κρίσιμες αρμοδιότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε φορείς που λειτουργούν με εταιρικά και χρηματοοικονομικά κριτήρια. Το δημόσιο νερό δεν διασφαλίζεται μόνο από τη μετοχική σύνθεση ενός φορέα, αλλά από τον κοινωνικό έλεγχο, τη λογοδοσία, τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και την απόλυτη προτεραιότητα του δημόσιου συμφέροντος έναντι κάθε άλλης σκοπιμότητας.

Η ΔΕ του ΤΕΕ θεωρεί ιδιαίτερα προβληματικό το γεγονός ότι ένα τόσο εκτεταμένο σχέδιο αναδιάρθρωσης προωθείται χωρίς ουσιαστικό διάλογο με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις ΔΕΥΑ, τους εργαζομένους, τους επιστημονικούς φορείς και τις τοπικές κοινωνίες, ενώ η δημόσια διαβούλευση διεξάγεται με εξαιρετικά περιορισμένο χρονικό ορίζοντα. Ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση ενός θεμελιώδους κοινωνικού αγαθού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με διαδικασίες κατεπείγοντος ούτε να αποφασίζονται χωρίς ευρεία κοινωνική και επιστημονική συναίνεση.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το άρθρο 36 του σχεδίου νόμου, το οποίο προβλέπει την υλοποίηση έργων υδατικής θωράκισης μέσω κατ’ εξαίρεση διαδικασιών, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού οικονομικών φορέων και χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη ολοκλήρωση οριστικών μελετών ή περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων. Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας δεν μπορεί να αποτελεί γενική αιτιολογία για την παράκαμψη των αρχών της διαφάνειας, του υγιούς ανταγωνισμού και του επιστημονικά τεκμηριωμένου σχεδιασμού. Η διάταξη αυτή δημιουργεί εύλογες ανησυχίες τόσο για τον περιορισμό του ανταγωνισμού όσο και για την προώθηση έργων μεγάλης περιβαλλοντικής και οικονομικής σημασίας χωρίς την αναγκαία τεκμηρίωση και δημόσιο διάλογο. Οι ανησυχίες αυτές εντείνονται στην περίπτωση του σχεδιαζόμενου έργου «Εύρυτος», για το οποίο έχουν διατυπωθεί σοβαρές επιφυλάξεις από επιστημονικούς, αυτοδιοικητικούς και περιβαλλοντικούς φορείς ως προς την αναγκαιότητά του και τη συμβατότητά του με τις αρχές της ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδατικών πόρων. 

Η ΔΕ του ΤΕΕ επαναλαμβάνει ότι η αναγκαία μεταρρύθμιση στον τομέα των υπηρεσιών ύδατος πρέπει να βασίζεται στην ενίσχυση των δημόσιων υποδομών, στη στελέχωση των φορέων, στη μείωση των διαρροών, στον εκσυγχρονισμό των δικτύων, στην επαναχρησιμοποίηση νερού, στην εξοικονόμηση πόρων και στον σχεδιασμό ανά υδατικό διαμέρισμα και λεκάνη απορροής, με ενεργό συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών.

Με βάση τα παραπάνω, η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ:

  • Διακηρύσσει εκ νέου ότι το νερό αποτελεί δημόσιο και κοινωνικό αγαθό, θεμελιώδη φυσικό πόρο και ανθρώπινο δικαίωμα, η διαχείριση του οποίου πρέπει να παραμένει υπό αποκλειστικά δημόσιο και κοινωνικά ελεγχόμενο καθεστώς.
  • Ζητά την απόσυρση του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου και την αναστολή κάθε διαδικασίας υποχρεωτικής ενσωμάτωσης των ΔΕΥΑ στις ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.
  • Καλεί την Πολιτεία να δημοσιοποιήσει πλήρεις οικονομοτεχνικές, επιχειρησιακές και περιβαλλοντικές μελέτες και να τεκμηριώσει επιστημονικά οποιαδήποτε προτεινόμενη μεταρρύθμιση στον τομέα των υπηρεσιών ύδατος.
  • Ζητά την έναρξη ουσιαστικού και ανοικτού δημόσιου διαλόγου με τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης, των ΔΕΥΑ, των εργαζομένων, των επιστημονικών φορέων, των αγροτικών οργανώσεων και των τοπικών κοινωνιών.
  • Εκφράζει τη στήριξή της στους εργαζομένους των ΔΕΥΑ και στις αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων και των αυτοδιοικητικών φορέων που αντιδρούν στο προτεινόμενο σχέδιο νόμου.
  • Υποστηρίζει την αναζήτηση εναλλακτικών δημόσιων λύσεων, όπως η ενίσχυση κ των υφιστάμενων φορέων, οι εθελοντικές συνεργασίες και συνενώσεις όπου τεκμηριώνεται η αναγκαιότητά τους, η τεχνική υποστήριξη από μεγαλύτερους φορείς και η υλοποίηση ενός ισχυρού δημόσιου επενδυτικού προγράμματος για τις υποδομές ύδατος.
  • Δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρεμβαίνει θεσμικά για την υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού, της συνταγματικά κατοχυρωμένης αυτοδιοικητικής αρμοδιότητας και της βιώσιμης, κοινωνικά δίκαιης και περιβαλλοντικά υπεύθυνης διαχείρισης των υδατικών πόρων της χώρας.

ΑΡιστερή ΑΓωνιστική Ενωτική Συσπείρωση – 21/07/2026