Για την επιχειρούμενη αδειοδότηση άσκησης επαγγέλματος σε διάφορα επίπεδα τεχνικής ευθύνης από το ΤΕΕ
(θέμα 5 της συνεδρίασης της Α/ΤΕΕ 8/3/2026)
Στις 8 Μαρτίου 2026 η Αντιπροσωπεία του ΤΕΕ συγκαλείται για να συζητήσει και να αποφασίσει την πορεία του ΤΕΕ πάνω στα θέματα «Αδειοδότηση άσκησης επαγγέλματος σε διάφορα επίπεδα τεχνικής ευθύνης από το ΤΕΕ» και για το «Θεσμικό Πλαίσιο ΤΕΕ». Θα μπορούσε να είναι μία ακόμα μετά από πολλές άλλες συνεδριάσεις της Α/ΤΕΕ, άνευρες και χωρίς πρόθεση από τις κυρίαρχες παρατάξεις ΔΚΜ και ΔΗΣΗΜ να υπάρξει διαταύτα. Εκτιμούμε ότι αν δεν ξεσηκωθούν οι σημερινοί φοιτητές στις πολυτεχνικές σχολές οι οποίοι είναι οι αυριανοί συνάδελφοι που θα υποστούν τις συνέπειες, αλλά και συνολικά η πανεπιστημιακή κοινότητα στα πολυτεχνεία η οποία από την επόμενη ημέρα θα δέχεται ισχυρές πιέσεις να σπάσει τις σπουδές σε δύο κύκλους (3+2), στην συνεδρίαση αυτή της Α/ΤΕΕ υπάρχει ισχυρή πιθανότητα να ληφθούν πολύ σοβαρές αποφάσεις με σημαντικές μη εύκολα αναστρέψιμες συνέπειες εις βάρος τους.
Την ώρα που γράφεται αυτή η ανακοίνωση της ΑΡΑΓέΣ, δεν έχουν παρουσιαστεί επίσημα εισηγήσεις για το επίμαχο θέμα της προσεχούς συνεδρίασης. Υπάρχει ωστόσο η συνεισφορά διαφόρων μελών της ΑΤΕΕ που μέσα από την λειτουργία της επιτροπής της Αντιπροσωπείας με τίτλο «Για την αδειοδότηση και διαβάθμιση της τεχνικής πυραμίδας (!!!) από το ΤΕΕ» έχουν ανοίξει διάπλατα τα χαρτιά τους και πλέον είναι απολύτως κρυστάλλινο το τι σκοπεύουν να θέσουν ως πρόταση εισηγητικά στην προσεχή συνεδρίαση της Α/ΤΕΕ.
Τι περιλαμβάνει ο πυρήνας της πρότασης που αναμένεται να δούμε να προτείνεται:
➢ Το ΤΕΕ παύει εφεξής να παρέχει άδεια άσκησης επαγγέλματος αποκλειστικά σε απόφοιτους πενταετούς διάρκειας σπουδών ή ισότιμων αυτών.
➢ Ιδρύει Μητρώα ανάλογα με τα επίπεδα Σπουδών 5ετή, 4ετή, 3ετή
➢ Για κάθε επίπεδο από τα τρία ορίζει ένα αντίστοιχο επίπεδο Τεχνικής Ευθύνης, όσον αφορά στη μελέτη, στο σχεδιασμό, στην παρακολούθηση, στον έλεγχο, στην επίβλεψη, στην υλοποίηση, στην αποτίμηση, στην αξιολόγηση και στην ολοκληρωμένη λειτουργία, συντήρηση και διαχείριση των προϊόντων, υλικών, έργων, τεχνικών έργων, συστημάτων, εγκαταστάσεων, διεργασιών και δικτύων.
➢ Για τους μηχανικούς 5ετούς διάρκειας σπουδών περιγράφεται πάνω κάτω αυτό που ισχύει ήδη. Σε αυτό το επίπεδο τεχνικής ευθύνης, μπορεί να αναληφθεί η εκπόνηση ολοκληρωμένης μελέτης, ή /και η επίβλεψη της εφαρμογής της ή/και η ολοκληρωμένη υλοποίηση σύνθετου έργου, ή η θέση σε λειτουργία σύνθετων εγκαταστάσεων διεργασιών, δικτύων κλπ. Οι μηχανικοί του επιπέδου αυτού μπορούν σύμφωνα με την αναγνώρισή τους να αναλαμβάνουν την κεντρική τεχνική ευθύνη για την οργάνωση, επιμερισμό καθηκόντων, διοίκηση και
συντονισμό της διεπιστημονικής ομάδας ειδικοτήτων διπλωματούχων μηχανικών και άλλων επιστημόνων.
➢ Για τους αιτούντες άδειας άσκησης με προσόντα 4ετούς διάρκειας σπουδών (αποφοίτους παλαιών ΤΕΙ, ΚΑΤΕΕ κλπ) ενδεικτικά αναφέρεται ότι μπορούν να μετέχουν σε ομάδα μελέτης ή επίβλεψης σύνθετου έργου, ή να εκτελούν απλά έργα.
➢ Για τους αιτούντες άδεια άσκησης με προσόντα 3ετών σπουδών (αποφοίτους κολεγίων ή bachelor) ότι μπορούν να μετέχουν σε ομάδα επίβλεψης/εκτέλεσης απλών έργων υπό τη διεύθυνση ανωτέρου επιπέδου Μηχανικών.
➢ Για κάθε επίπεδο ορίζει τα προαπαιτούμενα ώστε οι αιτούντες άδειας άσκησης επαγγέλματος να εξεταστούν την απόκτηση της με αλλαγή του τρόπου διεξαγωγής των εξετάσεων και του περιεχομένου τους για όλα τα επίπεδα.
Η πρόταση έρχεται με αυτό τον τρόπο επειδή το θεσμικό πλαίσιο δηλαδή η νομοθεσία που ορίζει αυτή τη στιγμή τη λειτουργία του ΤΕΕ μέχρι να τροποποιηθεί δεν επιτρέπει την εγγραφή στο ΤΕΕ ως πλήρη μέλη, άλλους πλην των αποφοίτων των πολυτεχνικών σχολών 5ετούς διάρκειας. Εκτός δηλαδή από την απαξιωτική θέση στον καταμερισμό εργασίας που τους επιφυλάσσουμε με την πρόταση αυτή, για τους αποφοίτους μικρότερης διάρκειας σπουδών προωθείται μία αέναη συνθήκη πλήρους ομηρίας αφού δεν θα μπορούν να εκπροσωπηθούν στο ΤΕΕ ούτε να διεκδικήσουν κάτι για τον εαυτό τους.
Αυτή η πρόταση καταφθάνει από τους επισπεύδοντες με την μορφή μιας κατεπείγουσας συνθήκης που επικαλείται πως αποφάσεις δικαστηρίων που θα δικαιώνουν τους προσφεύγοντες αποφοίτους μικρότερης διάρκειας σπουδών και θα εντέλουν το ΤΕΕ να τους αποδώσει άδεια άσκησης επαγγέλματος με πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα είναι προ των πυλών. Η πιθανολόγηση μιας τέτοιας εξέλιξης δεν είναι εντελώς ανυπόστατη. Και αυτό γιατί τα δικαστήρια που σήμερα συζητούν αυτές τις υποθέσεις, καλούνται να εκδώσουν αποφάσεις έχοντας μπροστά τους μια νομοθεσία η οποία σύμφωνα με την ισοπεδωτική προσαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ έρχεται να δώσει γη και ύδωρ στους κολλεγιάρχες και στα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Αυτό που καθιστά την πρόταση αυτή απαράδεκτη είναι ότι απέναντι σε ένα υπαρκτό πρόβλημα με το οποίο κάποιοι (λίγοι τον αριθμό) προσφεύγοντες ίσως δικαιωθούν και καταφέρουν να αποκτήσουν άδεια άσκησης επαγγέλματος, προτείνει μια λύση που επιφέρει πολύ βαρύτερες συνέπειες στους αυριανούς συναδέλφους και ούτε το πρόβλημα λύνει (θα εξηγήσουμε παρακάτω) ενώ ταυτόχρονα κάνει έπαρση το λάβαρο της πλήρους υποχώρησης του ΤΕΕ από την υπεράσπιση των διπλωμάτων των ενιαίων 5ετών αδιάσπαστων προγραμμάτων σπουδών των Πολυτεχνικών Σχολών της χώρας αποδεχόμενο την αποσύνδεση της άσκησης του επαγγέλματος του Μηχανικού από τους Ακαδημαϊκούς τίτλους σπουδών αυτού του επιπέδου προσόντων.
Ποιες θα είναι οι συνέπειες αυτής της πρότασης αν περάσει και υλοποιηθεί;
➢ Εντός της ύλης του επαγγέλματος είναι πάρα πολύ θολό και δύσκολο να καθοριστεί σε λεπτομέρεια και κυρίως να περιφρουρηθεί θεσμικά το πλαίσιο διάκρισης σε επίπεδα της τεχνικής ευθύνης. Από την μία πλευρά ο σημερινός καταμερισμός εργασίας ορίζει ότι ένας μηχανικός κατά τη διάρκεια του βίου του θα συμμετέχει σε όλους τους ρόλους που περιγράφονται και για τα τρία επίπεδα. Άρα πάμε να του περιορίσουμε το δυνητικό πεδίο δραστηριοποίησης. Από την άλλη πλευρά ο απόφοιτος κολλεγίου θα έχει πάρει άδεια άσκησης και θα φέρει τον τίτλο «μηχανικός». Δεν θα λέει ότι είμαι μέλος του τάδε μητρώου του ΤΕΕ, θα λέει ότι είναι μέλος ΤΕΕ με τάδε αριθμό μητρώου. Άντε μετά να βρεθεί τρόπος να καθοριστεί το που αρχίζει και που τελειώνει ο ρόλος του.
➢ Από την επαύριο στην αγορά εργασίας η εργοδοσία θα έχει στη διάθεσή της το σύνολο των εχόντων άδεια άσκησης επαγγέλματος (5ετούς, 4ετούς και 3ετούς διάρκειας σπουδών) για να πιέζει μισθούς, αμοιβές και δικαιώματα ακόμα περισσότερο στον πάτο.
➢ Από την επαύριο αν με τρία χρόνια σπουδές είναι πιο ελκυστικό να μπορεί κανείς να βρεθεί με άδεια άσκησης επαγγέλματος, αντικειμενικά θα επανεμφανιστούν με αφόρητο τρόπο οι πιέσεις για να σπάσουν οι σπουδές στα πολυτεχνεία σε δύο κύκλους (3+2) και περισσότερες εξειδικεύσεις.
➢ Από εκεί που με κόπο και αγώνες του ΤΕΕ και των μηχανικών στη χώρα καταφέραμε εδώ και μια 20ετία τουλάχιστον να αποκλείσουμε από το επάγγελμα τα 3ετή bachelor από το ΗΒ και τα κολλέγια, θα τα έχουμε αποδεχτεί δεχόμενοι ότι αυτό το επίπεδο προσόντων για το επάγγελμα έχει κάτι να προσφέρει. Υποστέλλοντας κάθε αντίσταση το ΤΕΕ χάνει κάθε σημαντικό πάτημα για την υπεράσπιση του υψηλού επιπέδου σπουδών, τίτλου, εργασιακών και επαγγελματικών δικαιωμάτων.
➢ Πτυχιούχοι με ανεπαρκείς γνώσεις και νοοτροπία μη μηχανικού θα κληθούν να στελεχώσουν θέσεις και να εγγυηθούν πράγματα για την ασφάλεια των κατασκευών και των συστημάτων με ανυπολόγιστες συνέπειες. Το δημόσιο συμφέρον θεματοφύλακας του οποίου υποτίθεται ήταν μέχρι σήμερα το ΤΕΕ όσον αφορά το επάγγελμα ενδέχεται να κλονιστεί σοβαρά.
➢ Ακόμα και για τους μηχανικούς 5ετούς διάρκειας σπουδών. Η απόκτηση της άδειας άσκησης επαγγέλματος δεν θα είναι πλέον μια αυτονόητη συνθήκη άρρηκτα συνδεδεμένη με την απόκτηση του διπλώματος. Θα υπάρχουν εξετάσεις πολύ πιο σκληρές και απαιτητικές και κυρίως θα δίνεται η δυνατότητα στην εκάστοτε διοίκηση του ΤΕΕ να σκληραίνει ή να χαλαρώνει το πλαίσιο τους ανάλογα με την βούληση της εργοδοσίας για να ρυθμίζεται η αγορά εργασίας.
➢ Το ΤΕΕ των μηχανικών 5ετούς διάρκειας σπουδών θα καταλήξει να διαφεντεύει ομάδες εργαζόμενων με σπουδές μικρότερης διάρκειας, χωρίς οι δεύτεροι να έχουν φωνή και δικαιώματα μέσα σε αυτό, την ίδια ώρα που θα μπορούσαν πολύ πιο γνήσια και ακηδεμόνευτα να τα εκφράζουν όπως και μέσω της ΕΕΤΕΜ κάνουν τόσα χρόνια.
➢ Μετά από αρκετά χρόνια το ΤΕΕ των μηχανικών 5ετούς διάρκειας σπουδών θα καταλήξει να είναι ένα μικρότερο ΤΕΕ, των λίγων διευθυντικών στελεχών, των ιδιοκτητών εργοληπτικών εταιρειών και μελετητικών γραφείων. Ένα μικρότερο ΤΕΕ θα είναι και ένα ανυπόστατο ΤΕΕ με ακόμα μικρότερη αίγλη και ισχύ από αυτή στην οποία το έχει σήμερα καταφέρει να έχει η διοίκηση Στασινού.
➢ Η απόφαση αυτή που έρχεται στην αντιπροσωπεία σήμερα είναι μόνο η αρχή. Έχουν ήδη ακουστεί προτάσεις για απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος για όλα τα επίπεδα ύστερα από 2ετή πρακτική άσκηση, για διαδικασίες ελέγχου και επανεξέτασης της άδειας μετά από χρόνια στη λογική της υποχρέωσης για δια βίου μάθηση, για πλήρη εφαρμογή της λογικής των μητρώων (που θα αφορούν όλα τα επίπεδα) για συγκεκριμένες νομοθετικά κατοχυρωμένες δραστηριότητες (πχ ενεργειακοί επιθεωρητές, επιθεωρητές δόμησης, μελετητικά και εργοληπτικά πτυχία κλπ). Παρουσιάζεται δηλαδή ως μία πρόταση αναγκαστικής αναδίπλωσης, ενώ στην ουσία προοιωνίζει την πιο σκληρή εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης αγγλοσαξονικής λογικής σε πτυχία και εργασία στο επάγγελμα.
Ποιο πρόβλημα η πρόταση αυτή δεν λύνει;
Είναι προφανές ότι η συζήτηση αυτή σήμερα στο ΤΕΕ γίνεται υπό την ύπαρξη μίας συγκεκριμένης κυβέρνησης που χωρίς καμία περιστροφή προωθεί ανοικτά τα συμφέροντα των κολλεγίων και των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Γράψαμε παραπάνω και για το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο που έχει δώσει γη και ύδωρ σε αυτά. Έρχεται λοιπόν σήμερα η πρόταση να μας προτείνει το ΤΕΕ να κάνει μια αναδίπλωση, για ένα κόλπο με τα τρία μητρώα, που θα περισώσει υποτίθεται τα δικαιώματα των διπλωματούχων μηχανικών 5ετούς διάρκειας σπουδών.
Μόνο που μέχρι σήμερα σε καμία συνεδρίαση της Α/ΤΕΕ ή της επιτροπής «Για την αδειοδότηση και διαβάθμιση της τεχνικής πυραμίδας από το ΤΕΕ» δεν έχει ακουστεί ένα επιχείρημα που να απαντά στο εξής ερώτημα: Και αν εμείς όλα αυτά που προτείνετε τα δεχτούμε και θεσπίσουμε τα τρία μητρώα και βάλουμε και σκληρές εξετάσεις και στα τρία επίπεδα, ποιος μας εγγυάται ότι η πολιτική εξουσία από την μία και οι αποφάσεις των δικαστηρίων από την άλλη δεν θα επιβάλλουν την εγγραφή των αποφοίτων των κολλεγίων και των πρώην ΤΕΙ / ΚΑΤΕΕ με τα ίδια και πλήρη με τους μηχανικούς δικαιώματα; Στην πράξη δεν υπάρχει κανένα εχέγγυο ότι αυτό δεν θα συμβεί στο τέλος. Κινδυνεύουμε δηλαδή και τα μάτια μας να βγάλουμε και στο τέλος να μην μας ακούσουν. Στην τελευταία συνεδρίαση της επιτροπής και μετά από έντονη πίεση να δοθεί μία πειστική απάντηση, μας ειπώθηκε από τους επισπεύδοντες ότι υπάρχει και παράλληλη ατζέντα (!!!) και πλαίσιο διεκδικήσεων χωρίς να μας εξηγηθεί τι αυτή περιλαμβάνει.
Μπορούμε να αντέξουμε την πίεση;
Η κυβέρνηση της ΝΔ χτυπάει το δημόσιο πανεπιστήμιο με κάθε μέσο, καταστρατηγώντας το ίδιο το Σύνταγμα και επιχειρεί να διοχετεύσει τους νέους της χώρας σε ένα πλέγμα ιδιωτικών κολεγίων και πανεπιστημίων έτσι ώστε να κερδοφορούν οι διάφοροι κυβερνητικοί φίλοι και συγγενείς, όπως χαρακτηριστικά βλέπουμε με το φιάσκο των ιδιωτικών πανεπιστημίων, όπου πρυτανεύουν πρώην κυβερνητικά στελέχη και συγγενείς τους. Το ΤΕΕ φαίνεται να θέλει να ακολουθήσει μετατρέποντας την πρόσβαση στο επάγγελμα για τα μέτρα τους.
Το ΤΕΕ και τα πολυτεχνεία κατάφεραν για πάνω από δύο δεκαετίες άντεξαν την πίεση και εν τέλει κατάφεραν να μην περάσει στη χώρα μας η λογική των δύο κύκλων σπουδών όταν κάθε χρόνο κατέφθαναν χιλιάδες αιτούντες άδειας άσκησης επαγγέλματος από το ΗΒ και τις άλλες χώρες του αγγλοσαξονικού συστήματος σπουδών. Το ΤΕΕ έκανε αναδιπλώσεις πχ με το να θεσπίσει τις εκατοντάδες υποειδικότητες για να εξυπηρετήσει μία αντιστοίχηση πτυχίων που δεν ταυτίζονταν με τις βασικές ειδικότητες όταν ο συνδυασμός bachelor – master δεν ορίζονταν μέσα από αυτές. Δεν έγραψε όμως ποτέ έναν πτυχιούχο που υπολείπονταν τα 5 έτη σπουδών. Μπορεί να πήραν άδεια άσκησης επαγγέλματος συνάδελφοι που δεν είχαν το ίδιο ουσιαστικό επίπεδο γνώσεων με αυτά του ελληνικού πολυτεχνείου; Μπορεί να έγινε αυτό. Δεν έγινε όμως σε έκταση και για αυτό αντέξαμε. Τον ίδιο δρόμο της ανυπακοής και της αντίστασης καλούμε να διαβούμε και τώρα. Ακόμα και να καταφέρουν με αποφάσεις δικαστηρίων να πάρουν άδεια άσκησης επαγγέλματος μερικές δεκάδες με 3ετή διάρκεια σπουδών, το επάγγελμα δεν θα κλονιστεί όσο θα κλονιστεί εάν κάνουμε αποδεκτή τη πρόταση που έρχεται.
Για να πετύχουμε κάτι ωστόσο πρέπει και το ΤΕΕ εδώ και τώρα να πάψει να παίζει τον ρόλο του ατζέντη των ιδιωτικών συμφερόντων και των επενδυτών – σχολαρχών στα κολέγια και στα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Αντιθέτως για εμάς το ΤΕΕ, ως επιστημονικός σύμβουλος της πολιτείας και φορέας χορήγησης της άδειας άσκησης επαγγέλματος, θα όφειλε να αναλάβει δυναμικές πρωτοβουλίες για την υπεράσπιση του επαγγέλματος και του δημόσιου συμφέροντος όπως:
– Καταρχάς η Αντιπροσωπεία στις 8/3/2026 πρέπει να απορρίψει τις προτάσεις που έρχονται για ψήφιση και παρουσιάστηκαν παραπάνω,
– Με νέα απόφασή της να αλλάξει τον τίτλο της επιτροπής που παρακολουθεί τα θέματα αυτά και από επιτροπή «Για την αδειοδότηση και διαβάθμιση της τεχνικής
πυραμίδας από το ΤΕΕ» να την ονομάσει επιτροπή «Για την υπεράσπιση των διπλωμάτων των ενιαίων 5ετών αδιάσπαστων προγραμμάτων σπουδών των Πολυτεχνικών Σχολών της χώρας και της άρρηκτης σχέσης της άδειας άσκησης του επαγγέλματος του Μηχανικού από τους Ακαδημαϊκούς τίτλους σπουδών του επιπέδου αυτού».
– Να παρέμβει στον δημόσιο διάλογο και στη Βουλή για την ενημέρωση σχετικά με τις καταστροφικές επιπτώσεις της αναγνώρισης των ιδιωτικών πανεπιστημίων, των κολεγίων και της ίδιας της λειτουργίας της ευρωπαϊκής οδηγίας 2005/36/ΕΚ ως πολιορκητικού κριού αυτών των συμφερόντων.
– Να μιλήσει στην κοινωνία οργανώνοντας καμπάνια ενημέρωσης για την σημασία του διπλώματος ύστερα από ενιαίες αδιάσπαστες σπουδές πενταετούς διάρκειας σε βασικές ειδικότητες σε σχέση με το δημόσιο συμφέρον.
– Να συντονιστεί με τον δικηγορικό σύλλογο και όποιον άλλο κλάδο προβάλει αντίσταση σε αυτή την πολιτική.
– Να κάνει δημόσια παρέμβαση για τον παραπλανητικό ρόλο των κολλεγίων που διαφημίζουν το γεγονός ότι οι απόφοιτοί τους γράφονται αυτοδίκαια στο ΤΕΕ, να στραφεί εναντίων των εταιριών μεσαζόντων που διαφημίζουν την μεσολάβηση για την εγγραφή στο ΤΕΕ
– Να απαιτήσει κατάργηση του ΑΤΕΕΝ και κατάδειξη του καταστροφικού ρόλου του στην απόδοση επαγγελματικής ισοτιμίας απαιτώντας παράλληλα την επαναφορά όλων των αρμοδιοτήτων της απόδοσης της άδειας άσκησης επαγγέλματος κατ’ αποκλειστικότητα στο ίδιο το ΤΕΕ
– Να επιλέξει τον δρόμο της άρνησης εγγραφής και της νομικής προσφυγής ενάντια στις αποφάσεις του ΑΤΕΕΝ με εξειδικευμένη νομική ομάδα στις περιπτώσεις που κρίνονται από τις ΕΕΕ του ΤΕΕ ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ισοτιμίας
– Να μετατρέψει την δύναμη που δίνει το κύρος και η επιρροή του σε πολιτική πίεση απέναντι στην κυβέρνηση για να αλλάξει αυτή η πολιτική
– Να ανοίξει πλατύ διάλογο με την πανεπιστημιακή κοινότητα στα ελληνικά πολυτεχνεία για την ουσιαστική αναβάθμιση τους και την ενίσχυσή τους με την δυνατότητα να εγγράφουν περισσότερους εισακτέους αντί να ιδρύονται ιδιωτικές σχολές μηχανικής, εφόσον αυτό κρίνεται αναγκαίο και από την κατάσταση στην αγορά εργασίας.
Ως ΑΡΑΓέΣ στεκόμαστε αντίθετοί σε κάθε σκέψη υποχώρησης από την γραμμή υπεράσπισης των επαγγελματικών δικαιωμάτων και της άδειας άσκησης επαγγέλματος μετά από ενιαίες αδιάσπαστες σπουδές 5ετούς διάρκειας. Στεκόμαστε αντίθετοι σε κάθε απόπειρα μετατροπής του ΤΕΕ σε φορέα ελέγχου και πιστοποίησης του συνόλου του τεχνικού κόσμου με πυραμίδες και διαβαθμίσεις. Σε κάθε απόπειρα αλλαγής του τρόπου εξετάσεων σε ηλεκτρονικές θα μας βρουν μπροστά τους.